พืชในกลุ่ม Cannabis ไม่ว่าจะเป็น กัญชง หรือ กัญชา ต่างก็ผลิตสาร เทอร์พีน (terpese) ขึ้นมาด้วยเช่นกัน และสารเทอร์พีนที่ผลิตขึ้นมา ก็มีหลายชนิดผสมอยู่ด้วยกัน ซึ่งจะมีสัดส่วนของสารเทอร์พีนในแต่ละชนิด ไม่ซ้ำกันในแต่ละสายพันธุ์ Terpene oil คืออะไร ? สารเทอร์พีน ที่สกัดได้จากพืชกัญชาหรือกัญชง เรียกกันว่า Cannabis Terpenes ซึ่งจะทำงานร่วมกันกับสาร Cannabinoids ไปกระตุ้นระบบ Endocannabinoid ในร่างกายของมนุษย์ ทำให้เกิดเป็น Entourage effect
Cannabis Terpenes ( สารเทอร์พีนในพืชกัญชา )
Terpenes คือสารประกอบอินทรีย์ที่พบได้ในพืชและแมลงหลายชนิด ส่วนมากจะเกี่ยวข้องกับกลิ่น ของส่วนต่างๆที่ได้จากพืช terpenes ในกญั ชาเกิดข้ึนตามขบวนการวิวฒั นาการเพื่อป้องกันศัตรูพืชเช่น แมลงและเชื้ราต่างๆ และป้องกันผลกระทบจากสิ่งแวดล้อม ในพืชกัญชาพบ terpenes มากกว่า 120 ชนิด สารเทอร์พีนในธรรมชาติจะมีอยู่มากมาย หลากหลายชนิด และที่สำรวจพบในพืชกัญชง หรือกัญชา มีอยู่กว่า 120 ชนิด และวันนี้เราได้นำ 3 สาร เทอร์พีน ในพืชกัญชา (Cannabis Terpenes) มาให้ทุกคนได้รู้จักสรรพคุณ และทำความเข้าใจไปพร้อมๆกัน
- Myrcene : เป็น terpene ที่พบได้มากที่่สุดในพืชกัญชงและกัญชา และพบได้มากที่สุดในธรรมชาติ มีงานวิจัยที่ระบุว่าในบางสายพันธุ์ของกัญชงและกัญชามี myrcene ได้สูงสุดถึง 65% ของเทอร์พีนทั้งหมด
กลิ่น : earthy, musky notes, fruity, clove, red grape
สรรพคุณ : analgesic, anti-inflammatory, antipsychotic, hypnotic, sedative, muscle relaxant, antispasmodic - Limonene : พบได้มากรองจาก myrcene นิยมนำมาใช้ในเครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด
กลิ่น : citrus, lemon, orange
สรรพคุณ : anti-depression, anti-fungal, anti-microbial, antispasmodic, immunostimulant, anxiolytic
- Linalool : ให้กลิ่นที่เป็นลักษณะเฉพาะของพืชกัญชาในแต่ละสายพันธุ์
กลิ่น : spicy, floral, sweet
สรรพคุณ : analgesic, anticonvulsant, anti-neoplastic, antipsychotic, anxiolytic, sedative และยังช่วยรักษาแผลในช่องปากได้ดี
กลุ่มสารเทอร์ปีน (Terpenes) จะหลั่งออกมาจากต่อมเดียวกับสาร Cannabinoids (มีสารสำคัญ 2 ชนิดคือ THC, CBD) ซึ่งสารเหล่านี้มีอยู่ในต้นกัญชา สารเทอร์ปีน (Terpene) จะให้กลิ่นเฉพาะเป็นน้ำมันหอมระเหยสกัดที่มีในกัญชา ทำให้มีสีสันที่หลากหลายในเรื่องของกลิ่นและรสชาติที่โดดเด่นเหมือนกับพืชตระกูล ส้ม เบอร์รี่ มิ้นต์ และสน ไม่เหมือนกับพืชหรือไม้ดอกที่มีกลิ่นแรงชนิดอื่น การพัฒนากลุ่มสารเทอร์ปีน (Terpenes) ในพืชกัญชาเริ่มต้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการแผ่ขยายพันธุ์ มีปัจจัยหลายอย่างที่มีผลต่อการพัฒนาของเทอร์ปีน (Terpenes) ในกัญชา ซึ่งรวมถึงสภาพภูมิอากาศ สภาพอากาศ อายุและการเจริญเติบโตเต็มที่ ปุ๋ย ชนิดของดิน หรือแม้แต่ช่วงเวลาของวัน กลุ่มสารเทอร์ปีน (Terpenes) มีมากกว่า 100 ชนิดที่แตกต่างกันที่ถูกระบุในพืชกัญชา โดยสายพันธุ์ทุกชนิดมีแนวโน้มที่จะมีชนิดและองค์ประกอบของสารเทอร์ปีน (Terpene) ที่มีลักษณะเด่น มีความเป็นพิเศษเฉพาะ
เทอร์พีน หรือ Terpene oil คืออะไร ในพืชกัญชา มีกลิ่นอะไรบ้าง ??
Terpene Oil คืออะไร ?? จริง ๆ แล้ว Terpene ( เทอร์พีน ) เป็นสารประกอบที่ให้กลิ่นพบได้ในพืชสดทั่วไป ส่วนถ้าเป็นพืชที่อบแห้งหรือแปรรูปแล้วจะกลายเป็น Terpenoid ซึ่งมีอยู่ในพืชหลายชนิด เช่น กัญชา ลาเวนเดอร์ ต้นสน และเปลือกส้ม มักใช้เป็นสารไล่แมลงตามธรรมชาติ ทั้งนี้กลิ่นของพืชส่วนใหญ่เกิดจากการผสมผสานกันของธรรมชาติ มีสัดส่วนและชนิดของเทอร์พีนไม่เหมือนกัน ปัจจุบันมีการใช้เทอร์พีนสกัดนำมาใช้เป็นกลิ่นจากธรรมชาติ ทั้งในอุตสาหกรรมน้ำหอม ผลิตภัณฑ์ที่ต้องการกลิ่นหรือแม้แต่ใส่ในอาหาร
ในกัญชามีสาร เทอร์พีน มากน้อยแค่ไหน ปัจจุบันพบว่า กัญชาสายพันธุ์ต่าง ๆ จะมีลักษณะกลิ่นแตกต่างกัน โดยสามารถพบเทอร์พีนได้มากกว่า 100 ชนิดในกัญชา 1 ต้น ส่วนใหญ่กลิ่นมีมากที่สุดในช่อดอก แต่ละสายพันธุ์มีกลิ่นเด่นมากน้อยแล้วแต่พันธุ์ แต่ถ้าพูดถึงกลิ่นเทอร์พีน ผู้คนมักจะนึกถึงกลิ่นกัญชา ซึ่งเป็นพืชที่มีสารเทอร์พีนมากที่สุด มาดูกันว่า เทอร์พีนจากกัญชาให้กลิ่นใดบ้าง
สารเทอร์พีนที่เรียกว่า Myrcene เป็นชนิดเทอร์พีนที่พบได้ในกัญชากว่า 40% หรือพบได้บ่อยที่สุด กลิ่นจะมีลักษณะหอมคล้ายยาพื้นบ้านหลายชนิด หรือมีกลิ่นแนวเดียวกับมะม่วง ตะไคร้ โดยพืชที่มี Myrcene มักนำมาใช้ช่วยให้นอนหลับได้ง่ายขึ้น เช่น นำตะไคร้มาต้มน้ำดื่ม Myrcene สามารถช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อ และนอนหลับ สายพันธุ์กัญชา ที่มี Myrcene เป็นกลิ่นนำ เช่น OG Kush, Blue Dream, Remedy
สารเทอร์พีนชนิดที่เรียกว่า Pinene มีกลิ่นหอมคล้ายต้นสน (พบสาร Pinene ได้มากในต้นสน ) มีฤทธิ์ต้านการอักเสบและเป็นยาขยายหลอดลม ทำให้อากาศสามารถซึมเข้าหลอดลมได้มากขึ้น หายใจคล่อง ผ่อนคลายลง เหมาะกับคนที่เกิดภาวะเครียดหรือเป็นโรควิตกกังวล นอกจากนี้ยังพบว่า กลิ่น Pinene มีกลิ่นที่แรงและเปรี้ยว จึงทำให้เมื่อได้กลิ่นแล้วมักเกิดความอยากอาหาร เหมาะกับผู้ป่วยที่ไม่อยากอาหาร เช่น ผู้ป่วยที่ทำคีโม โดยสายพันธุ์กัญชาที่มี Pinene เป็นกลิ่นนำ เช่น กัญชาสายพันธุ์ชีส
สารเทอร์พีนชนิด Terpinolene ให้กลิ่นสดชื่น กระปรี้กระเปร่า เมื่อได้กลิ่นทำให้มีสมาธิมากขึ้น มีความสุขและมีความคิดสร้างสรรค์เพิ่มมากขึ้น ถือเป็นกลิ่นที่เหมาะกับคนเป็นโรคซึมเศร้า ไร้เรี่ยวแรง เมื่อนำมาสกัดเป็น Essential oil พบว่า มีฤทธิ์ Antibacteria และ Antifungal จึงมีการผสม Terpinolene ในสบู่ หรือใช้ในกลุ่มผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดครัวเรือน สายพันธุ์กัญชาที่มี Terpinolene เป็นกลิ่นนำ เช่น กัญชาสายพันธุ์แจ็คเฮอร์ ( Jack Herer )
สารเทอร์พีนชนิด Linalool จะให้กลิ่นที่หอมลุ่มลึกเหมือนดอกไม้ กลิ่นจะคล้ายดอกลาเวนเดอร์ ซึ่งมีสาร Linalool อยู่มาก เมื่อดมกลิ่นนี้ มีคุณสมบัติทำให้ผ่อนคลายทั้งร่างกายและจิตใจ ช่วยแก้ปวด มีฤทธิ์เป็นยาชาอ่อน ๆ ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันและฆ่าเชื้อโรค สายพันธุ์กัญชาที่มี Linalool เป็นกลิ่นนำ เช่น กัญชาสายพันธุ์ Do-Si-Dos
เทอร์พีน (terpene oil คืออะไร) ในกัญชา กับรสชาติอันน่าทึ่ง
รสชาติที่หลากหลายของกัญชานั้นน่าประทับใจ แต่เนื้อหาที่น่าทึ่งที่สุดของสารเทอร์ปีน (Terpene) คือความสามารถในการมีปฏิกิริยา และประสานกันกับสารประกอบอื่นๆ ในพืชกัญชา เช่น สารแคนนาบินอยด์ (cannabinoids) ซึ่งในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา สายพันธุ์กัญชาส่วนใหญ่ ได้รับการต่อผสมพันธุ์ให้มีระดับสาร THC ที่สูงและเป็นผลทำให้สาร cannabinoids ชนิดอื่นในต้นกัญชา เช่น สาร CBD ลดจำนวนลง สิ่งนี้ทำให้หลายคนเชื่อว่าสารเทอร์ปีน (terpene) มีบทบาทสำคัญในการแยกแยะผลกระทบของสายพันธุ์กัญชาต่างๆ
ประโยชน์ของสาร เทอร์พีน (Terpenes)
- ช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย สดชื่น คลายความเหนื่อยล้า
- เทอร์ปีนช่วยต้านการอักเสบ
- เทอร์ปีนช่วยกระตุ้นระบบการไหลเวียนเลือด
- เทอร์ปีนมีส่วนช่วยในการต่อต้านอนุมูลอิสระ